F-sleutel

Mijn visie over communicatie verandert in de loop der tijd door voortschrijdend inzicht. Ik doe dan ook voortdurend mijn best om me te laten inspireren door mensen die ik tegenkom en de artikelen en boeken die ik lees. Op dit moment zijn er twee belangrijke elementen die mijn visie op communicatie bepalen:
1. de noodzaak van tweezijdigheid in communicatie
2. psychologie: de werking van het menselijk brein dat heftig wordt beïnvloed door zijn omgeving.

1. Om te communiceren heb je twee mensen nodig

Ik richt me met mijn adviezen op tweezijdigheid van communicatie, live of via internet. Communiceren is immers meer dan een boodschap naar buiten brengen. Zeker nu nieuwe media ervoor hebben gezorgd dat publiceren en communiceren voor iedereen toegankelijk is. Het is niet alleen gemakkelijk maar ook nog goedkoop. Dit betekent dat wie eenzijdig communiceert en wie niet luistert uit zicht verdwijnt bij zijn relaties. Dus dat we moeten luisteren en reageren. Dat betekent ook dat we, in het huidige tijdperk, niet meer de illusie moeten hebben dat we onze communicatie volledig kunnen controleren en regisseren.
Niettemin is er niks mis mee om ook te ‘zenden’, om te proberen mensen te beïnvloeden met communicatie. Bovendien, ook in een dialoog geef je mensen een duwtje in een bepaalde richting door je boodschap op een bepaalde manier te formuleren. Volstrekte neutraliteit is sowieso onmogelijk.

2. Communiceren is beïnvloeden

Gedragsbeïnvloeding

Als je communiceert ben je invloed aan het uitoefenen, bewust of onbewust. Ik ben van mening dat het merendeel van (bewuste) communicatie vanuit organisaties of bedrijven bedoeld is om gedrag te beïnvloeden: een product kopen, gezond eten, deelnemen aan een discussie, een paspoort via internet aanvragen, een evenement bezoeken, et cetera. Het is maar zelden dat informatie alleen maar wordt gepubliceerd om het te publiceren. De overheid heeft weliswaar een informatieplicht, maar bijna altijd wil zij meer, al is het maar dat mensen iets níet doen.

Automatisch gedrag

De psychologie heeft de laatste jaren veel nieuwe inzichten geleverd in hoe het menselijk brein werkt en waardoor we ons gedrag veranderen.
Een ding is duidelijk geworden, het rijtje kennis, houding en gedrag werkt niet zoals we voorheen dachten. Kennis leidt niet altijd tot gedrag. Sterker nog, soms werkt het zelfs andersom. Dat komt omdat we helemaal niet zo rationeel zijn als we denken. 95 procent van ons gedrag is automatisch, daar denken we niet bewust bij na. We zijn dan niet gevoelig voor informatie en argumentatie. Wél zijn er een heleboel andere manieren waarop we te beïnvloeden zijn. Soms moet je gedrag ‘ontautomatiseren’, soms maak je gebruik van de automatische mechanismen.

Geen trukendoos

Gelukkig en helaas voor ons is het geen trukendoos uit de psychologie die je kunt opentrekken. Het menselijk brein blijft heel complex. Helaas, omdat we nu eenmaal graag de garantie hebben dat onze communicatieactiviteiten effectief zijn. Gelukkig, omdat het geen prettig idee is dat we iedereen heel makkelijk kunnen manipuleren.

Download Manifest